Crises, Protests, and Political Turbulence: An Event Study of Risk Appetite in Türkiye

Ali Özer

doi:10.37241/jatss.2026.144

Yazarlar

Ali Özer Düzce Universitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümü, Düzce/Türkiye https://orcid.org/0009-0004-8857-3360

DOI:

https://doi.org/10.37241/jatss.2026.144

Anahtar Kelimeler:

risk iştahı- olay çalışması- cds- Bist-100- Türkiye

Özet

Giriş: Bu çalışma, Türkiye’deki başlıca ekonomik, politik, jeopolitik ve sosyal olayların yatırımcıların risk iştahını biçimlendirip biçimlendirmediğini ve piyasa tepkisinin olay türlerine göre sistematik biçimde farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmaktadır. Bu dinamiklerin anlaşılması; gelişmekte olan bir piyasa bağlamında risk-on/risk-off rejimlerinin karakterize edilmesi ve olaylara bağlı risk yönetimi ile politika tepkilerinin tasarlanması açısından önem taşımaktadır.

Yöntem: 2008–2025 dönemini kapsayan ve seçilmiş olaylardan oluşan bir olay çalışması yürütülmüştür. Risk iştahı, ülke riskini (5 yıllık CDS), döviz kurunu (USD/TRY), hisse senedi getirilerini (BIST-100) ve BIST volatilitesini birleştiren eşit ağırlıklı bileşik bir endeks (TRRAI) ile ölçülmüştür. Anormal sonuçlar (i) BIST-100 için MSCI World’e dayalı piyasa modeli ve (ii) küresel risk duyarlılığını kontrol etmek amacıyla TRRAI için VIX’e dayalı anormal değişim modeli kullanılarak tahmin edilmiştir. Tepkiler farklı olay pencereleri boyunca karşılaştırılmış; ayrıca TRRAI ayrıştırılarak bileşen düzeyinde katkılar nicel olarak ortaya konmuştur.

Bulgular: Küresel sistemik şoklar (ör. küresel finansal kriz ve COVID-19), özellikle daha geniş olay pencerelerinde, hem BIST-100 hem de TRRAI’de daha büyük ve daha kalıcı risk-off tepkileri üretmektedir. Yurt içi belirsizlik ile kurum- veya güvenlik- temelli şoklar (ör. protestolar, kurumsal kesintiler ve darbe girişimi) kısa pencerelerde risk iştahını anlamlı ölçüde azaltmaktadır. Buna karşılık politika rejimi değişimleri ve makroihtiyati müdahaleler büyüklük ve kalıcılık bakımından daha asimetrik etkiler sergilemektedir. Belirsizliğin çözülmesine işaret eden süreçler—seçimler gibi—genellikle daha ılımlı ve kısa dönemde daha heterojen tepkilerle ilişkilidir.

Tartışma/Sonuç: Bulgular, risk-off dinamiklerinin olay türüne bağlı olarak farklı kanallar üzerinden aktarıldığını göstermektedir: Bazı dönemlerde CDS ve döviz kuru, diğerlerinde hisse senetleri belirleyici olurken; volatilite özellikle küresel şoklar sırasında daha baskın bir rol oynamaktadır.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

Referanslar

Baker, M., & Wurgler, J. (2007). Investor sentiment in the stock market. Journal of Economic Perspectives, 21(2), 129–152. https://doi.org/10.1257/jep.21.2.129

Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593–1636. https://doi.org/10.1093/qje/qjw024

Barrett, P., Bondar, M., Chen, S., Chivakul, M., & Igan, D. (2021, March 19). Pricing protest: The response of financial markets to social unrest (IMF Working Paper No. 2021/079). International Monetary Fund. https://doi.org/10.5089/9781513572765.001

Barrett, P., Bondar, M., Chen, S., Chivakul, M., & Igan, D. (2024). Pricing protest: The response of financial markets to social unrest. Review of Finance, 28(4), 1419–1450. https://doi.org/10.1093/rof/rfae008

Bekaert, G., & Hoerova, M. (2014). The VIX, the variance premium and stock market volatility. Journal of Econometrics, 183(2), 181–192. https://doi.org/10.10.1016/j.jeconom.2014.05.008

Bollen, J., Mao, H., & Zeng, X. (2011). Twitter mood predicts the stock market. Journal of Computational Science, 2(1), 1–8. https://doi.org/10.1016/j.jocs.2010.12.007

Brown, S. J., & Warner, J. B. (1985). Using daily stock returns: The case of event studies. Journal of Financial Economics, 14(1), 3–31.https://doi.org/10.1016/0304-405X(85)90042-X

Caldara, D., & Iacoviello, M. (2022). Measuring geopolitical risk. American Economic Review, 112(4), 1194–1225. https://doi.org/10.1257/aer.20191823

Eden, L., Miller, S. R., Khan, S., Weiner, R., & Li, D. (2022). The event study in international business research: Opportunities, challenges, and practical solutions. Journal of International Business Studies, 53(5), 803–817. https://doi.org/10.1057/s41267-022-00509-7

Ekinci, A. (2013). Financial stress index for Turkey. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 14(2), 213–229.

Engle, R. F., & Campos-Martins, J. (2023). Measuring and hedging global common volatility. Journal of Financial Economics, 147(1), 221–242. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2022.10.009

Feng, C., Sun, J., Liu, S., & Li, J. (2021). Spillovers between sovereign CDS and exchange rate markets: The role of market fear. The North American Journal of Economics and Finance, 55, Article 101308. https://doi.org/10.1016/j.najef.2020.101308

Gök, R., Bouri, E., & Gemici, E. (2023). Volatility spillovers between sovereign CDS and futures markets in various volatility states: Evidence from an emerging economy around the pandemic. Research in International Business and Finance, 66, Article 102023. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2023.102023

Güneş, D., Özkan, İ., & Erden, L. (2024). Investor sentiment and foreign portfolio flows: Evidence from Türkiye. Central Bank Review, 24(1), 100147. https://doi.org/10.1016/j.cbrev.2024.100147

Holló, D., Kremer, M., & Lo Duca, M. (2012, March). CISS—A composite indicator of systemic stress in the financial system (ECB Working Paper No. 1426). European Central Bank. https://www.ecb.europa.eu › scpwps › ecbwp1426

Illing, M., & Liu, Y. (2006). Measuring financial stress in a developed country: An application to Canada. Journal of Financial Stability, 2(3), 243–265. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2006.06.002

Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47(2), 263–291. https://doi.org/10.1142/9789814417358_0006

Kartal, M. T., Ertuğrul, H. M., & Ulussever, T. (2022). The impacts of foreign portfolio flows and monetary policy responses on stock markets by considering COVID-19 pandemic: Evidence from Turkey. Borsa Istanbul Review, 22(1), 12–19. https://doi.org/10.1016/j.bir.2021.06.003

Kuttner, K. N. (2001). Monetary policy surprises and interest rates: Evidence from the Fed funds futures market. Journal of Monetary Economics, 47(3), 523–544. https://doi.org/10.1016/S0304-3932(01)00055-1

Lintner, J. (1965). The valuation of risk assets and the selection of risky investments in stock portfolios and capital budgets. The Review of Economics and Statistics, 47(1), 13–37. https://doi.org/10.2307/1924119

MacKinlay, A. C. (1997). Event studies in economics and finance. Journal of Economic Literature, 35(1), 13–39. https://www.jstor.org/stable/2729691

Markowitz, H. (1952). Portfolio selection. The Journal of Finance, 7(1), 77–91.

Ranco, G., Aleksovski, D., Caldarelli, G., Grčar, M., & Mozetič, I. (2015). The effects of Twitter sentiment on stock price returns. PLoS ONE, 10(9), e0138441. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0138441

Ross, S. A. (1976). The arbitrage theory of capital asset pricing. Journal of Economic Theory, 13(3), 341–360. https://doi.org/10.1016/0022-0531(76)90046-6

Sharpe, W. F. (1964). Capital asset prices: A theory of market equilibrium under conditions of risk. The Journal of Finance, 19(3), 425–442. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1964.tb02865.x

Shiller, R. J. (2015). Irrational exuberance (3rd ed.). Princeton University Press.

Tetlock, P. C. (2007). Giving content to investor sentiment: The role of media in the stock market. The Journal of Finance, 62(3), 1139–1168. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2007.01232.x