Kalkınma Yolu Projesi’nin Uluslararası Ticaret Üzerindeki Etkileri: Pestel Analizi
DOI:
https://doi.org/10.37241/jatss.2025.141Anahtar Kelimeler:
Kalkınma Yolu Projesi- ulaştırma diplomasisi- PESTEL analizi- uluslararası ticaret- ticaret koridorlarıÖzet
Giriş: Son yıllarda küresel tedarik zincirlerinde yaşanan değişimler, enerji güvenliği ihtiyacı ve bölgesel jeopolitik dönüşümler, ulaştırma altyapılarının stratejik önemini artırmıştır. Bu bağlamda, Türkiye ve Irak’ın öncülüğünde hayata geçirilen Kalkınma Yolu Projesi, Basra Körfezi’ni Avrupa’ya bağlayan alternatif bir ticaret koridoru olarak dikkat çekmektedir. Kalkınma Yolu sadece iki ülke arasındaki ekonomik entegrasyonu artırmakla kalmamakta aynı zamanda Türkiye’nin ulaştırma diplomasisi yoluyla bölgesel etki alanını genişletme stratejisinin de somut bir örneğini sunmaktadır. Bu çalışma, Kalkınma Yolu Projesi’nin uluslararası ticaret üzerindeki potansiyel etkilerini çok boyutlu bir analizle ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Yöntem: PESTEL analizi yöntemiyle projenin politik, ekonomik, sosyo-kültürel, teknolojik, çevresel ve yasal boyutları detaylı şekilde incelenmiştir.
Sonuçlar ya da Bulgular: Bulgular, projenin sadece Türkiye-Irak ticaret hacmine katkı sağlamakla kalmayıp aynı zamanda bölgesel istikrarı desteklediğini, yeni lojistik merkezler oluşturduğunu ve Türkiye’nin Orta Koridor üzerindeki etkisini güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, finansman yapısı, güvenlik riskleri, bölgesel rekabet ve altyapı uyumsuzlukları gibi çeşitli zorlukların da projeye yönelik tehdit oluşturduğu görülmektedir
Tartışma ya da Yapılan Çıkarımlar: Kalkınma Yolu Projesi, uluslararası ticaret ve lojistikte stratejik konumunu güçlendirmek isteyen Türkiye açısından sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir fırsat sunmaktadır.
İndirmeler
Referanslar
Agboklou, K., Özkan, B., & Gujrati, R. (2024). Challenges to achieving zero hunger by 2030: The impact of armed conflict on global food security with a focus on the Russo-Ukrainian War. Journal of Lifestyle and SDG’s Review, 4 (1), 1-9. https://doi.org/10.37497/2965-730X.SDGsReview.v4.n00.pe01595.
Ahmad, R., & Al-Aidami, H. (2025). Economic importance of Faw's Large Port and its role in promoting sustainable development in Iraq. Journal of Economics and Administrative Sciences, 31(146), 81–90. https://doi.org/10.33095/dfv7wp95
Akgüngör, A., Korkmaz, E., & Doğan, E. (2024). Kalkınma Yolu Projesinin ülkeler arası ve bölgesel yolculuk ve yük taleplerine olan etkisi. Ulaştırma ve Altyapı, (1), 52–69. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uab/issue/89656/1581067
Alaca, M. (2024, April 22). Turkish president's Iraq visit to boost momentum for Development Road Project. Anadolu Agency. https://www.aa.com.tr/en/middle-east/turkish-presidents-iraq-visit-to-boost-momentum-for-development-road-project/3199087
Anadolu Ajansı (2023, Eylül 15). Iraklılar Türkiye'nin liderlik ettiği Kalkınma Yolu Projesi'ni bekliyor. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/iraklilar-turkiyenin-liderlik-ettigi-kalkinma-yolu-projesini-bekliyor/2992494
Anadolu Ajansı. (2024, Nisan 21). Kalkınma Yolu ile nakliye süreci 25 güne düşecek. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/kalkinma-yolu-ile-nakliye-sureci-25-gune-dusecek/3198210
Aykan, B. (2024). Kalkınma Yolu Projesinin uluslararası ulaştırma koridorları ve ekonomik kalkınma açısından etkilerinin irdelenmesi. Ulaştırma ve Altyapı, (1), 114–133. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uab/issue/89656/1605431
Baskın, H. Ç., & Özgöker, C. U. (2024). Will the Development Road Project be a threshold for the Islamic Common Market Initiative? IJO-International Journal of Business Management, 7(7), 1–14. https://ijojournals.com/index.php/bm/article/view/916
Baz, İ. (2024). Kalkınma Yolu Projesi üzerine genel bir değerlendirme. Ulaştırma ve Altyapı, (1), 24–32. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uab/issue/89656/1571291
Çalışkan, S. (2024, June 4). China expands its oil ties in Iraq. The Diplomat. https://thediplomat.com/2024/06/china-expands-its-oil-ties-in-iraq/
Çamaş, T. (2024,). Çin Hindistan rekabeti ve Kalkınma Yolu Projesi. Ulaştırma ve Altyapı, (1), 146-165. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uab/issue/89656/1605691
Çevik, V. A. (2025). Koridor savaşları çağında Kalkınma Yolu: Fırsatlar ve zorluklar. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 249–267. https://doi.org/10.36362/gumus.1514703
Hasan, H. (2024, March 11). Iraq’s Development Road: Geopolitics, rentierism, and border connectivity. Carnegie Endowment for International Peace. https://carnegieendowment.org/research/2024/03/iraqs-development-road-geopolitics-rentierism-and-border-connectivity?lang=en¢er=middle-east
Kırar, A. M., & Olgun, H. (2023). Türkiye’de enerji kooperatiflerinin GZFT (güçlü, zayıf, fırsat, tehdit yönleri) ve PEST (politik, ekonomik, sosyolojik, teknolojik etkenler) analizleri ile değerlendirilmesi. Politeknik Dergisi, 27(1), 11–20. https://doi.org/10.2339/politeknik.956630
Kocakaya, G. (2024). Towards a sustainable blue economy in Türkiye: An overview of key sectors and SDG 14 targets. In B. E. Balın, D. M. Akan, F. Özenç, & Ö. Garan (Eds.), Pursuing sustainable development goals: The performance of Türkiye in the centennial of the Republic (pp. 627–651). İstanbul University Press. https://doi.org/10.26650/B/SS10.2024.013.022
Koç, E. (2025). Opportunities and objections in the Iraq Development Road Project: A focus on Erbil-Baghdad disputes in a federal framework. [Special Issue], Journal of Legal and Political Studies, 13, 689-700. https://doi.org/10.17656/jlps.10318
Oral, M. (2024). Bir bölge olarak Orta Doğu, sorunları ve olası iş birliği kazanımları. Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi, (5), 35–49. https://doi.org/10.58606/jwgdp.1451170
Orhan, A., & Oflaz, E. (2024). Kalkınma Yolu Projesinin ekonomideki sıçrama etkisine yapısal inşacı bir yaklaşım. Ulaştırma ve Altyapı, (1), 102–113. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uab/issue/89656/1571511
Özçubukçu, M. G. (2024, Nisan 29). Kalkınma Yolu Projesi: Geleceğe uzanan köprü. TÜRKINFORM. https://www.turksam.org/detay-kalkinma-yolu-projesi-gelecege-uzanan-kopru
Öztürk, B. (2025). The Development Road Project (DRP): Transforming the nature of Türkiye-Iraq relations. PERCEPTIONS: Journal of International Affairs, 29(2), 196-213. https://dergipark.org.tr/en/pub/perception/issue/89886/1563193
Öztürk, K. (2024, Nisan 25). Irak Türkiye: Ortak bir gelecek arayışı. Kemalozturk.com.tr. https://kemalozturk.com.tr/blog/irak turkiye ortak bir gelecek arayisi/
Rahiman, H. U., Sarea, A., & Kodikal, R. (2024). Russia-Ukraine conflict: Will attainment of Sustainable Development Goals be a dream? Owing to increasing risk in global supply chain. International Journal of Business and Emerging Markets, 16(3), 389–410. https://dx.doi.org/10.1504/IJBEM.2024.139430
Rogers, D. (2021, September 21). Iraq’s Al Faw port to become largest in Middle East. Global Construction Review. https://www.globalconstructionreview.com/iraqs-al-faw-port-to-become-largest-in-middle-east/
Sayan, Ö. F. (2024). Kalkınma Yolu ve haberleşmeye etkisi. Ulaştırma ve Altyapı, (1), 1-22. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uab/issue/89656/1571321
Türkiye İhracatçılar Meclisi. (2025, Nisan). Irak ülke bilgi notu. TİM Ekonomik Araştırmalar. Haziran 10, 2025 de https://tim.org.tr/tr/raporlar-bilgi-notlari den erişildi.
Türkiye İstatistik Kurumu (2025, Ocak 31). Dış ticaret istatistikleri: Ülkelere göre dış ticaret verileri, 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dis-Ticaret-Istatistikleri-Aralik-2024-53538
White, E., & England, A. (2022, February 1). China pours money into Iraq as US retreats from Middle East. Financial Times. https://www.ft.com/content/f2ef2f3f-c663-4ce8-82d8-8c95ba23de97
World Bank. (2023, November). Middle trade and transport corridor: Policies and investments to triple freight volumes and halve travel time by 2030. World Bank Publications. https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/40626
Yaseen, F. A. (2024). Iraq’s Development Road Project: The legitimacy of the ambition and the limitations of the regional and international geostrategic competition. The International and Political Journal, (60), 513–526. https://doi.org/10.31272/ipj.i60.370
Yılmaz, N. (2024). Kalkınma Yolu Projesi’nin Irak ve Ortadoğu jeopolitiğine etkisi. Ulaştırma ve Altyapı, (1), 34-50. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uab/article/1580117
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
