Kapitalizm Nedir? Kendi Kuyruğunu Yiyen Yılan mı, Yoksa Küllerinden Doğan Anka Kuşu mu?: Marx ve Schumpeter'in Uzun Vadeli Ekonomik Döngülere Yaklaşımının Felsefi, Metodolojik ve İdeolojik Karşılaştırması

Özet

Giriş: Bu makale Karl Marx ve Joseph Alois Schumpeter’in modern kapitalizmi analizlerinde hangi felsefi, ideolojik ve yöntemsel farklılıklar ve benzerlikler bulunduğunu açıklamayı amaçlamaktadır. Bu çalışma birbirine muhalif ve birbirinin ikamesi olarak bilinen iki iktisatçı ve düşünürün aslında birçok noktada birbirini tamamladıklarını göstermesi açısından önemlidir. 

Yöntem: Araştırma Karl Marx ve Joseph Alois Schumpeter’in eserlerindeki ifadelerinden yola çıkarak her iki düşünürün felsefi temel, idolojik bakış açısı ve kullanılan yöntem açısından birbirinden farklılıklarını ve birbirini tamamlayan noktaları karşılaştırmaktadır. Makale, bu iki düşünürün kriz kavrayışlarının yöntemsel temellerini ve tarihsel dayanaklarını tartışmakta; ayrıca günümüzün dijital ekonomisi ve teknolojik dönüşümleri bağlamında bu yaklaşımların geçerliliğini yeniden sorgulamaktadır. Bu açıdan makalenin yöntemi betimsel karşılaştırmadır.

Sonuçlar ya da Bulgular: Marx, kapitalizmi krizlere açık ve tarihsel olarak sınırlı görür; Schumpeter ise onu yaratıcı yıkım yoluyla kendini yenileyen bir sistem olarak değerlendirir. Her ikisi de farklı ideolojik bakış açılarından dinamik dengesizlik modelleri benimser.

Tartışma ya da Yapılan Çıkarımlar: Her iki düşünürün analizinde farklılıklar kadar benzerlikler de bulunmaktadır. Benzerlikler açısından her iki düşünür de kapitalizmin krizlerinin kendi doğasından kaynaklandığını söylerken, Marx sürecin kapitalizmin nihai krizine gideceğini savunurken, Schumpeter krizlerin kapitalizmin kendisini yenilemesine yol açacağı görüşünü ileri sürmektedir. Makalenin ulaştığı sonuç şudur: Sonuç olarak, kapitalizm, bir yandan kendi krizlerini üretirken bir yandan da bu krizlerden beslenen bir yapıya sahip olabilir.