Kant’ın Teorik ve Pratik Felsefesinde Tanrı Kavramının Konumu

Özet

Giriş: Bu çalışmada Immanuel Kant’ın Tanrı anlayışıyla ilgilenilmektedir. Çalışmamız Tanrı’nın Kant’ın teorik ve pratik felsefesindeki konumunu ortaya koyma amacını taşımaktadır.

Yöntem: Çalışmamızda zorunlu varlık antinomisi, saf aklın ideali, saf aklın idealinin nesnesinin varlığı lehine öne sürülen spekülatif nitelikteki argümanlara karşı ortaya konulan eleştiriler ve ahlaki koyut teması incelenmektedir.

Sonuçlar ya da Bulgular: Çalışmamızın temel sonucu, saf aklın idealini teorik anlamı saf aklın transzendental ideali, pratik anlamı Tanrı olan, böylelikle hem teorik hem de pratik görünümleri olan bir ideal olarak aldığımız ölçüde, Tanrı’nın yalnızca Kant’ın pratik felsefesinde değil ama aynı zamanda teorik felsefesinde de olumlu anlamda merkezi bir konuma sahip olduğudur. Bu amaç, işlev ve iddiaya sahip olan çalışmamızla Kant literatürüne etkili bir katkı sunacağımıza inanıyoruz.

Tartışma ya da Yapılan Çıkarımlar: Çalışmamızın temel sonucunu kabul edebilmek için konuyu oldukça hassas bir biçimde takip etmemiz gerekmektedir. Bu sonucu kabul etmek, Kant’ın teorik ve pratik eleştirisi aracılığıyla ortaya koyduğu şaşmaz sınırlara sadık kalmayı talep etmektedir. Tanrı söz konusu olduğunda ne Kantçı teorinin yasaklarını çiğneme ne de Kantçı pratiğin taleplerini görmezden gelme hakkımız bulunmaktadır.