Ekonomik ve Sosyal Dinamiklerin Suç Oranları Üzerindeki Etkisinin Sistem GMM Yöntemi ile Analizi
DOI:
https://doi.org/10.37241/jatss.2025.140Anahtar Kelimeler:
sistem GMM- ekonomik faaliyetler- sosyal faaliyetler- suçÖzet
Giriş: Bu çalışma, satın alma gücü, kirlilik düzeyi, gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) büyüme oranları ve gelire göre konut fiyatları oranı gibi ekonomik göstergelerin suç oranları üzerindeki etkisini incelemektedir. Bu ilişkilerin bölgesel farklılıklar veya sosyo-politik dinamiklere bağlı olarak değişebileceği göz önünde bulundurularak, karar vericiler için etkili politikalar ve suç önleme stratejileri geliştirmek amacıyla bu dinamiklerin dikkatli bir şekilde analiz edilmesi önem taşımaktadır.
Yöntem: Çalışmada, 2018-2023 dönemine ait 60 ülkenin yıllık verileri kullanılarak, suç oranlarını etkileyen göstergeler (satın alma gücü endeksi, kirlilik endeksi, gayri safi yurtiçi hasıla büyüme oranı ve gelire göre konut fiyatları oranı) ile suç oranları arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi, Sistem Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi (Sistem GMM) ile incelenmiştir. Sistem GMM yöntemi için yeterli gözlem sağlamak ve modelin tahmin gücünü artırmak amacıyla, 60 ülkenin ekonomik, sosyal ve çevresel çeşitliliğini kapsayan geniş bir veri seti kullanılmıştır.
Sonuçlar ya da Bulgular: Sistem GMM yöntemi sonuçlarına göre; satın alma gücü, gayri safi yurtiçi hasıla büyüme oranı, kirlilik ve gelire göre konut fiyatları oranı değişkenlerinin, suç oranları üzerinde pozitif ve anlamlı etkileri olduğu ortaya konulmuştur.
Tartışma ya da Yapılan Çıkarımlar: Çalışmanın bulguları, suçla mücadelede yalnızca cezalandırıcı yaklaşımların yetersiz kalabileceğine işaret etmektedir. Eğitim, istihdam, çevre politikaları ve sosyal destek mekanizmalarını birleştiren bütünleşik bir strateji ise daha sürdürülebilir çözümler üretebilir. Söz konusu bütünleşik strateji aynı zamanda sonuçları yorumlamak, çıkarımlar geliştirmek ve hem gerçek dünya uygulamaları hem de gelecek araştırmalar için etkilerini tanımlamak üzere kavramsal bir çerçeve sunabilir.
İndirmeler
Referanslar
Akay, Ö. (2022). The effect of socio-economic factors on crime in Turkey. Türkiye Sosyal Araştırmaları Dergisi, 26(3), 639-652. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tsadergisi/issue/74171/816165
Aktaş, E., & Nalçacı, M. E. (2022). Suç ve ekonomi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(14), 316-340. https://doi.org/10.54831/vanyyuiibfd.1204301 DOI: https://doi.org/10.54831/vanyyuiibfd.1204301
Anozi, D. T., & Novianda, B. (2023). Socio-economic and property crime rate in Indonesia. Economics Development Analysis Journal, 12(3), 305-318. https://doi.org/10.15294/edaj.v12i3.68829 DOI: https://doi.org/10.15294/edaj.v12i3.68829
Anser, M. K., Yousaf, Z., Nassani, A. A., Alotaibi, S. M., Kabbani, A., & Zaman, K. (2020). Dynamic linkages between poverty, inequality, crime, and social expenditures in a panel of 16 countries: Two-step GMM estimates. Journal of Economic Structures, 9(1), 43. https://doi.org/10.1186/s40008-020-00220-6 DOI: https://doi.org/10.1186/s40008-020-00220-6
Arellano, M., & Bover, O. (1995). Another look at the instrumental variable estimation of error-components models. Journal of Econometrics, 68(1), 29-51. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01642-D DOI: https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01642-D
Asghar, N., Qureshi, S., & Nadeem, M. (2016). Effects of socio-economic and political factors on the crime rate in Pakistan. Journal of Political Studies, 23(1), 183-206.
Ashby, M. P. J. (2020). Initial evidence on the relationship between the coronavirus pandemic and crime in the United States. Crime Science, 9(1), 6. https://doi.org/10.1186/s40163-020-00117-6 DOI: https://doi.org/10.1186/s40163-020-00117-6
Batkeyev, B., & DeRemer, D. R. (2023). Mountains of evidence: The effects of abnormal air pollution on crime. Journal of Economic Behavior & Organization, 210, 288-319. https://doi.org/10.1016/j.jebo.2023.04.009 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jebo.2023.04.009
Boman, J. H., & Gallupe, O. (2020). Has COVID-19 changed crime? Crime rates in the United States during the pandemic. American Journal of Criminal Justice, 45(4), 537-545. https://doi.org/10.1007/s12103-020-09551-3 DOI: https://doi.org/10.1007/s12103-020-09551-3
Buonanno, P., & Montolio, D. (2008). Identifying the socio-economic and demographic determinants of crime across Spanish provinces. International Review of Law and Economics, 28(2), 89-97. https://doi.org/10.1016/j.irle.2008.02.005 DOI: https://doi.org/10.1016/j.irle.2008.02.005
Buonanno, P., Montolio, D., & Vanin, P. (2009). Does social capital reduce crime? Journal of Law and Economics, 52(1), 145-170. https://doi.org/10.1086/595698 DOI: https://doi.org/10.1086/595698
Chang, D. (2011). Social crime or spatial crime? Exploring the effects of social, economical, and spatial factors on burglary rates. Environment and Behavior, 43(1), 26-52. https://doi.org/10.1177/0013916509347728 DOI: https://doi.org/10.1177/0013916509347728
Cohen, L. E., & Felson, M. (1979). Social change and crime rate trends: A routine activity approach. American Sociological Review, 44(4), 588-608. DOI: https://doi.org/10.2307/2094589
Cömertler, N., & Kar, M. (2007). Economic and social determinants of the crime rate in Turkey: Cross-section analysis. Ankara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 62(2), 37-57. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ausbf/issue/3084/42716
Çadırcı, Ç., & Aztimur, H. (2024). Yeşil ekonomi politikalarının Türkiye’nin kalkınma planlarındaki yeri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 13-23. https://doi.org/10.33905/bseusbed.1455552 DOI: https://doi.org/10.33905/bseusbed.1455552
Çalışkan, Z. D. (2016). Institutional economics and poverty. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(4), 1171-1187. https://doi.org/10.24289/ijsser.278993 DOI: https://doi.org/10.24289/ijsser.278993
Çolak, M., & Kara, O. (2017). Türkiye’de makroekonomik göstergelerin istihdama etkisi [ Afro-Avrasya Özel Sayısı] Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 259-272.
Demir, C., & Ozcan, S. E. (2022). Do air quality and green space reduce propensity to crime?: An empirical investigation of OECD countries. Management of Environmental Quality: An International Journal, 34(2), 351-367. https://doi.org/10.1108/MEQ-08-2022-0235 DOI: https://doi.org/10.1108/MEQ-08-2022-0235
Demirel, E., & Yaralı, C. (2023). İmalat işletmelerinin dijitalleşme süreçleri üzerine nitel bir çalışma. [100. Yıl Özel Sayısı]. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 30, 21-41. https://doi.org/10.18657/yonveek.1379397 DOI: https://doi.org/10.18657/yonveek.1379397
Devine, J. A., Sheley, J. F., & Smith, M. D. (1988). Macroeconomic and social-control policy influences on crime rate changes, 1948-1985. American Sociological Review, 53(3), 407. https://doi.org/10.2307/2095648 DOI: https://doi.org/10.2307/2095648
Eren, A. A. (2021). Malthus ve Marx’da nüfus, istihdam ve suç: 2011 sonrası Türkiye’ye gelen göçmenlerin ekonomik etkileri. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), 23-36. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jcsci/issue/65439/995750
Freedman, M., & Owens, E. G. (2011). Low-income housing development and crime. Journal of Urban Economics, 70(2), 115-131. https://doi.org/10.1016/j.jue.2011.04.001 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jue.2011.04.001
Freeman, R. B. (1999). The economics of crime. In O. Ashenfelter & D. Card (Eds.), Handbook of labor economics (Vol. 3A, pp. 3529-3572). North Holland. https://doi.org/10.1016/S1573-4463(99)30043-2 DOI: https://doi.org/10.1016/S1573-4463(99)30043-2
Gazilas, E. T. (2024). Economic factors influencing homicide rates: A European perspective. Journal of Applied Economic Research, 23(2), 258-278. https://doi.org/10.15826/vestnik.2024.23.2.011 DOI: https://doi.org/10.15826/vestnik.2024.23.2.011
Gokmenoglu, K. K., Yıldız, B. F., & Kaakeh, M. (2022). Examining the impact of socioeconomic factors on crime rates: A panel study. In D. Procházka (Ed.), Regulation of finance and accounting: ACFA 2020 (pp. 1–15). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-99873-8_32 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-99873-8_32
Gökten, K. (2015). Piyasa reformu ve yeni kent yoksulluğu: Çin kentlerinin yeniden yapılan(dırıl)masının ekonomi politiği. İdealkent, 6(16), 71-106.
Gölçek, A. G., Selçuk, İ. Ş., & Köktaş, A. M. (2018). Türkiye ve seçilmiş Avrupa Birliği ülkelerinde asgari yaşam düzeyi: Gelir vergisi tarifeleri özelinde bir inceleme. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2), 40-50. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.414232 DOI: https://doi.org/10.25287/ohuiibf.414232
Graif, C., Gladfelter, A. S., & Matthews, S. A. (2014). Urban poverty and neighborhood effects on crime: Incorporating spatial and network perspectives. Sociology Compass, 8(9), 1140-1155. https://doi.org/10.1111/soc4.12199 DOI: https://doi.org/10.1111/soc4.12199
Halford, E., Dixon, A., Farrell, G., Malleson, N., & Tilley, N. (2020). Crime and coronavirus: Social distancing, lockdown, and the mobility elasticity of crime. Crime Science, 9(1), 11. https://doi.org/10.1186/s40163-020-00121-w DOI: https://doi.org/10.1186/s40163-020-00121-w
Ikhsan, I., & Amri, A. (2023). Exploration of macroeconomic effects on criminality in Indonesia. Cogent Social Sciences, 9(1), Article 2206678. https://doi.org/10.1080/23311886.2023.2206678 DOI: https://doi.org/10.1080/23311886.2023.2206678
IPCC. (2023). Climate change 2023: Synthesis report. Contribution of Working Groups I, II and III to the sixth assessment report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, H. Lee & J. Romero (Eds.)]. IPCC. https://doi.org/10.59327/IPCC/AR6-9789291691647 DOI: https://doi.org/10.59327/IPCC/AR6-9789291691647
International Monetary Fund. (2023, October 10). World economic outlook, October 2023: Navigating global divergences. https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2023/10/10/world-economic-outlook-october-2023
Jonathan, O., Akinyede, J., Bernadin, T., & Inoussa, T. (2021). Impacts of crime on socio-economic development. Mediterranean Journal of Social Sciences, 12(5), 71. https://doi.org/10.36941/mjss-2021-0045 DOI: https://doi.org/10.36941/mjss-2021-0045
Karpavicius, S., Stavytskyy, A., Giedraitis, V. R., Ulvidienė, E., Kharlamova, G., & Kavaliauskaite, B. (2024). What determines the crime rate? A macroeconomic case study. Economies, 12(9), 250. https://doi.org/10.3390/economies12090250 DOI: https://doi.org/10.3390/economies12090250
Kaygısız, A. D. (2018). Yoksulluk ve gelir eşitsizliğinin dinamikleri: Seçilmiş Avrupa ve Merkez Asya ülkeleri üzerine dinamik panel veri analizi. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6(15), 161-174. https://doi.org/10.33692/avrasyad.509902 DOI: https://doi.org/10.33692/avrasyad.509902
Kennedy, P. (2008). A guide to econometrics (6th ed.). Blackwell Publishing.
Kızılgöl, Ö., & Selim, S. (2017). Socio-economic and demographic determinants of crime by panel count data analysis: The case of EU 28 and Turkey. Pressacademia, 6(1), 31-41. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2017.383 DOI: https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2017.383
Koç, S., & Deniz, G. (2019). Türkiye de ekonomik büyüme ile bazı makro değişkenler arasındaki ilişki: Çoklu doğrusal regresyon modeli analizi. Journal of Business Research - Turk, 11(1), 101-113. https://doi.org/10.20491/isarder.2019.585 DOI: https://doi.org/10.20491/isarder.2019.585
Koshal, R. K., & Koshal, M. (1975). Crimes and socio-economic environments. Social Indicators Research, 2(2), 223-227. https://doi.org/10.1007/BF00300537 DOI: https://doi.org/10.1007/BF00300537
Kusuma, H., Hariyani, H. F., & Hidayat, W. (2019). The relationship between crime and economics growth in Indonesia. KnE Social Sciences, 3(13), 1105-1113. https://doi.org/10.18502/kss.v3i13.4271 DOI: https://doi.org/10.18502/kss.v3i13.4271
Lin, M. J. (2008). Does unemployment increase crime?: Evidence from U.S. Data 1974–2000. Journal of Human Resources, 43(2), 413-436. https://doi.org/10.3368/jhr.43.2.413 DOI: https://doi.org/10.1353/jhr.2008.0022
Maddan, S. (2014). Economic conditions and crime. İçinde The Encyclopedia of Theoretical Criminology (ss. 1-4). John Wiley & Sons, Ltd. https://doi.org/10.1002/9781118517390.wbetc211 DOI: https://doi.org/10.1002/9781118517390.wbetc211
Manea, R. E., Piraino, P., & Viarengo, M. (2023). Crime, inequality and subsidized housing: Evidence from South Africa. World Development, 168, Article 106243. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2023.106243 DOI: https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2023.106243
Martins, F., Felgueiras, C., Smitkova, M., & Caetano, N. (2019). Analysis of fossil fuel energy consumption and environmental impacts in European countries. Energies, 12(6), 964. https://doi.org/10.3390/en12060964 DOI: https://doi.org/10.3390/en12060964
Nivette, A. E., Zahnow, R., Aguilar, R., Ahven, A., Amram, S., Ariel, B., & Eisner, M. P. (2021). A global analysis of the impact of COVID-19 stay-at-home restrictions on crime. Nature Human Behaviour, 5(7), 868-877. https://doi.org/10.1038/s41562-021-01139-z DOI: https://doi.org/10.1038/s41562-021-01139-z
Numbeo. (2024). Cost of Living Index. Eylül 24, 2024 de https://www.numbeo.com/cost-of-living/ den erişildi
Ormerod, P. (2006, Ocak 31). Crime: Economic incentives and social networks. (IEA Hobart Paper No. 151), SSRN. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.879716 DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.879716
Özaytürk, G. (2023). Küresel inovasyon endeksi-işsizlik ilişkisi: Panel GMM analizinden bulgular. [Mehmet Tarakçıoğlu Anısınа Özel Sayı]. Politik Ekonomik Kuram, 7, 108-120. https://doi.org/10.30586/pek.1340779 DOI: https://doi.org/10.30586/pek.1340779
Özdemir, O. (2021). Finansal Kuznets eğrisi ve ekonomik küreselleşme ilişkisi üzerine: OECD ülkeleri için gelir eşitsizliği temelli bir analiz. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(38), 5271-5303. https://doi.org/10.26466/opus.748836 DOI: https://doi.org/10.26466/opus.748836
Pata, U. K., & Aydin, M. (2023). Persistence of CO2 emissions in G7 countries: A different outlook from wavelet-based linear and nonlinear unit root tests. Environmental Science and Pollution Research, 30(6), 15267-15281. https://doi.org/10.1007/s11356-022-23284-2 DOI: https://doi.org/10.1007/s11356-022-23284-2
Pieszko, G. (2016). The influence of socio—Economic factors on crime. IOSR Journal of Humanities and Social Science, 21(09), 18-21. https://doi.org/10.9790/0837-2109061821 DOI: https://doi.org/10.9790/0837-2109061821
Raj, P., & Kalluru, S. R. (2023). Does crime impede economic growth? An evidence from India. Cogent Social Sciences, 9(1), Article 2196814. https://doi.org/10.1080/23311886.2023.2196814 DOI: https://doi.org/10.1080/23311886.2023.2196814
Rau, A. T., Harding, A. B., Ryan, A., Ramirez, M. R., Renner, L. M., & Berman, J. D. (2024). Ambient air pollution and the risk of violence in primary and secondary school settings: A cross-sectional study. Injury Epidemiology, 11(1), 24. https://doi.org/10.1186/s40621-024-00512-6 DOI: https://doi.org/10.1186/s40621-024-00512-6
Roodman, D. (2009). How to do Xtabond2: An introduction to difference and system GMM in Stata. The Stata Journal, 9(1), 86-136. https://doi.org/10.1177/1536867X0900900106 DOI: https://doi.org/10.1177/1536867X0900900106
Sadana, D. (2023). Effects of early childhood exposure to pollution on crime: Evidence from 1970 Clean Air Act. Environmental and Resource Economics, 84(1), 279-312. https://doi.org/10.1007/s10640-022-00724-8 DOI: https://doi.org/10.1007/s10640-022-00724-8
Sargan, J. D. (1958). The estimation of economic relationships using instrumental variables. Econometrica, 26(3), 393-415. https://doi.org/10.2307/1907619 DOI: https://doi.org/10.2307/1907619
Stansfield, R., & Parker, K. F. (2013). Teasing out the effects of macro-conditions on race-specific male homicide rates: Do distinct predictors vary by racial group and over time? Social Science Research, 42(3), 633-649. https://doi.org/10.1016/j.ssresearch.2012.12.015 DOI: https://doi.org/10.1016/j.ssresearch.2012.12.015
Sugiharti, L., Purwono, R., Esquivias, M. A., & Rohmawati, H. (2023). The nexus between crime rates, poverty, and income inequality: A case study of Indonesia. Economies, 11(2), 62. https://doi.org/10.3390/economies11020062 DOI: https://doi.org/10.3390/economies11020062
The World Bank. (2024). World Bank Databank. Eylül 24, 2024 de https://databank.worldbank.org/ den erişildi
Tita, G. E., Petras, T. L., & Greenbaum, R. T. (2006). Crime and residential choice: A neighborhood level analysis of the impact of crime on housing prices. Journal of Quantitative Criminology, 22(4), 299-317. https://doi.org/10.1007/s10940-006-9013-z DOI: https://doi.org/10.1007/s10940-006-9013-z
Torres-Tellez, J. (2024). Is there a relationship between housing deprivation and crime? Evidence for the Spanish case. International Journal of Housing Markets and Analysis, 18(3), 649-667. https://doi.org/10.1108/IJHMA-10-2023-0141 DOI: https://doi.org/10.1108/IJHMA-10-2023-0141
Vargas, J. (2023). The impact of socioeconomic factors on crime rates. Addiction & Criminology, 6(4), 161. https://doi.org/10.35841/aara-6.4.161
Velásquez-Giraldo, M., Canavire-Bacarreza, G., & Lundberg, A. (2023). Crime variability, peer effects, and economic inequality in social networks. Journal of Economic Criminology, 1, 1-20. https://doi.org/10.1016/j.jeconc.2023.100011 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jeconc.2023.100011
Walter, R. J., Acolin, A., & Tillyer, M. S. (2024). Association between property investments and crime on commercial and residential streets: Implications for maximizing public safety benefits. SSM - Population Health, 25, Article 101537. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2023.101537 DOI: https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2023.101537
Weibull, J., & Villa, E. (2005). Crime, punishment and social norms (SSE/EFI Working Paper Series in Economics and Finance No. 610). Stockholm School of Economics. https://econpapers.repec.org/paper/hhshastef/0610.htm
Wu, H., Xia, Y., Yang, X., Hao, Y., & Ren, S. (2021). Does environmental pollution promote China’s crime rate? A new perspective through government official corruption. Structural Change and Economic Dynamics, 57, 292-307. https://doi.org/10.1016/j.strueco.2021.04.006 DOI: https://doi.org/10.1016/j.strueco.2021.04.006
Yağış, O. (2023). OECD ülkelerinde ekonomik büyüme ve demokrasi ilişkisi: Dinamik panel veri analizi. Politik Ekonomik Kuram, 7(2), 382-392. https://doi.org/10.30586/pek.1342348 DOI: https://doi.org/10.30586/pek.1342348
Yaralı, C., & Ergun, H. (2021). Balanced Scorecard’ın kurum performansına etkisi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 4(1), 101-122. https://doi.org/10.38057/bifd.871415 DOI: https://doi.org/10.38057/bifd.871415
Yerdelen Tatoğlu, F. (2020). İleri panel veri analizi, Stata uygulamalı (4. baskı). Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
Yeter, F., Eroğlu, İ., Kangal, N., & Çoban, M. N. (2021). Ekonomik büyüme, enerji tüketimi ve çevresel bozulma ilişkisi: Türk cumhuriyetleri üzerine panel veri analizi. Türk Dünyası Araştırmaları, 129(255), 405-432. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tda/issue/67799/1019295
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
